Ιερά Μητρόπολις Κω και Νισύρου

Ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος Σκηνούριος

Ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος Σκηνούριος

Ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος Σκηνούριος, μία ἀπό τίς ἐπιφανέστερες μορφές τῆς ἱστορίας τῆς Κῶ, ἔζησε κατά τόν 11ο αἰῶνα. Ἀνῆκε σέ μία πολύ πλούσια οἰκογένεια, ἀλλά ἀγάπησε τή μοναστική ἄσκηση, ἐγκατέλειψε τά ἐγκόσμια καί ἐκάρη μοναχός. Ἀξιοποιώντας τήν πατρική του περιουσία ἔκτισε μεγάλη Μονή στήν περιοχή τῆς Στροβίλου, στή Μικρά Ἀσία, καί μικρότερες μονές στό ὄρος Δίκαιος καί στό Σύμπετρο στήν Κῶ, ἐνῶ μόλις ἔμαθε γιά τήν ὁσιακή ζωή τοῦ Ὁσίου Χριστοδούλου τόν προσκάλεσε ὡς Ἡγούμενο πρώτα στή μονή του στή Στρόβιλο καί σύντομα στήν Κῶ, ὅπου τόν προέτρεψε νά διαλέξει τόπο, ἀνάμεσα στίς κτήσεις του, καί ἐκεῖ νά οἰκοδομήσει νέα μονή.

Πράγματι, ὁ Ὅσιος Χριστόδουλος ἔφτασε στήν Κῶ, περιηγήθηκαν μαζί τό νησί, καί ἐπέλεξε τόν λόφο τοῦ Πυλίου (τό σημερινό Παλαιό Πυλί), ὅπου ὑπῆρχε παλαιό βυζαντινό κάστρο. Οἱ ἐργασίες ἀνοικοδομήσεως τῆς Μονῆς ξεκίνησαν, ἀμέσως, μέ τήν πρόθυμη πνευματική καί ὑλική συμπαράσταση τοῦ Ὁσίου Ἀρσενίου Σκηνουρίου, καί σύντομα τό περικαλλές συγκρότημα ἦταν ἕτοιμο.

Στήν «Ὑποτύπωσιν» τοῦ Ὁσίου Χριστοδούλου, πού φυλάσσεται στήν Πάτμο, σώζεται ἡ θερμή περιγραφή του γιά τήν ἁγιασμένη μορφή τοῦ Ἀρσενίου, ἡ ὁποία δείχνει τό ὑψηλότατο πνευματικό ἐπίπεδο τοῦ Κώου μοναχοῦ καί πόσο τόν ἐκτιμοῦσε ὁ Ὅσιος: «ἀνὴρ εὐλαβὴς, θεοφιλὴς τὸν τρόπον, ἐπιεικὴς τὴν γνώμην, σεμνὸς τὸ εἶδος, τὸ ἦθος κόσμιος». Ἡ περιγραφή αὐτή τῶν χαρισμάτων του μᾶς βοηθᾶ νά κατανοήσουμε τήν ἀνυπολόγιστη ἀξία τῆς προσφορᾶς του γιά τήν ἀνάπτυξη τοῦ μοναχισμοῦ στήν εὐρύτερη περιοχή.

Ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος μόλις βεβαιώθηκε ὅτι παρέδωσε τό ἔργο ἀνοικοδομήσεως τῆς Μονῆς Παναγίας Καστριανῶν στά στιβαρά χέρια τοῦ Ὁσίου Χριστοδούλου, ἥσυχος πλέον γιά τή συνέχιση τοῦ ἔργου, ἔφυγε νύχτα γιά τήν Ἱερουσαλήμ. Ἀπό τό σημεῖο αὐτό καί ἔπειτα δέν γνωρίζουμε τίποτα γι᾿ αὐτόν. Ὁ Ὅσιος Χριστόδουλος, πάντως, ἔχοντας βαθιά γνώση τῆς πνευματικῆς ἀξίας του τόν περίμενε μέχρι τό τέλος τοῦ βίου του καί, μάλιστα, σέ αὐτόν ἐπιθυμοῦσε νά περάσει ἡ Ἡγουμενία τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου πού οἰκοδόμησε στήν Πάτμο μετά τήν ἀναχώρησή του ἀπό τήν Κῶ. Σέ αὐτή τήν ἐπιλογή προχώρησε καθώς γνώριζε ὅτι ἡ νῆσος αὐτή τοῦ εἶχε παραχωρηθεῖ ὡς ἀντάλλαγμα γιά τή μεταβίβαση στό αὐτοκρατορικό ταμεῖο τῶν κτημάτων τῆς Μονῆς τῶν Καστριανῶν στήν Κῶ, πού τοῦ εἶχε προσφέρει ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος Σκηνούριος.

Ὁ Ναός τῆς Παναγίας τῶν Καστριανῶν, πού οἰκοδομήθηκε τό 1080, σώζεται ἀκέραιος μέχρι σήμερα, κατάγραφος μέ θαυμάσιες τοιχογραφίες, πανηγυρίζει κατά τήν ἡμέρα τῆς Ὑπαπαντῆς τοῦ Κυρίου (2 Φεβρουαρίου) καί συγκεντρώνει πλῆθος προσκυνητῶν, οἱ ὁποῖοι παραμένουν στήν περιοχή ὅλο τό βράδυ ἀνάβοντας φωτιές γιά νά ζεσταθοῦν. Μετά τόν Ἑσπερινό προφέρονται λουκουμάδες στούς προσκυνητές, τήν δέ ἡμέρα τῆς ἑορτῆς, μετά τή Θεία Λειτουργία, παρατίθεται ἑορταστική τράπεζα.
Στό ὄρος Σύμπετρο, κοντά στήν πόλη τῆς Κῶ, ὑπάρχει ἕνα ἄλλο μικρό μοναστήρι πού συνδέεται μέ τόν Ὅσιο Ἀρσένιο, ἡ Μονὴ τοῦ Προφήτου Ἠλιού. Δίπλα στόν Ναό διασώζεται παλαιό κελλί, πηγή νεροῦ καί μερικά μέτρα ἀπό τόν Ναό ἡ βίγλα (= τό παρατηρητήριο) τῆς Μονῆς. Ἀκόμη καί σήμερα τό μικρό αὐτό μοναστικό συγκρότημα διατηρεῖ τό ὄνομα «Σκηνούριον Κάθισμα».

ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ ΟΣΙΟΥ ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΤΟΥ ΣΚΗΝΟΥΡΙΟΥ
Ἦχος δ΄. Ταχὺ προκατάλαβε.

Τό ἦθός τε κόσμιος καί πρός τό εἶδος
σεμνός, τῶν Κώων διδάσκαλος
καί μοναστῶν ἀρωγός, ἐδείχθης Ἀρσένιε·
ὅθεν τοῦ Χριστοδούλου τούς ἐπαίνους
βαστάσας, κτίσεις τάς πατρικάς σου
προσενέγκας Ὁσίῳ·
διό Σκηνουρίου σοφοῦ,
ὡς ὀφληταί μνημονεύομεν.
                                           α.μ.